{"id":22444,"date":"2024-12-18T21:08:29","date_gmt":"2024-12-18T21:08:29","guid":{"rendered":"https:\/\/kasaba.uz\/?p=22444"},"modified":"2024-12-19T05:38:18","modified_gmt":"2024-12-19T05:38:18","slug":"ozbekiston-kasaba-uyushmalari-federatsiyasida-mehnat-sohasidagi-muhim-ahamiyatga-molik-masalalar-muhokama-etildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/2024\/12\/18\/ozbekiston-kasaba-uyushmalari-federatsiyasida-mehnat-sohasidagi-muhim-ahamiyatga-molik-masalalar-muhokama-etildi\/","title":{"rendered":"O\u2018zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasida Mehnat sohasidagi muhim ahamiyatga molik masalalar muhokama etildi"},"content":{"rendered":"

19.12.2024. <\/strong>O\u2018zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi tomonidan dolzarb ijtimoiy-iqtisodiy masalalarni muhokama qilish maqsadida Hukumat, vazirliklar, idoralar, ish beruvchilar vakillari hamda kasaba uyushmalari faollari bilan bevosita ochiq muloqot va jamoatchilik eshituvi shaklida \u201cMehnat sohasidagi muhim ahamiyatga molik masalalar\u201d mavzuidagi Davra suhbati o\u2018tkazildi.<\/p>\n

\u201cKasaba uyushmalari to\u2018g\u2018risida\u201dgi Qonunning 41-moddasiga asosan tashkil etilgan mazkur tadbirda O\u2018zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari, Vazirlar Mahkamasi, vazirliklar va idoralar, Savdo-sanoat palatasi, Ish beruvchilar Konfederatsiyasi, nodavlat notijorat tashkilotlari hamda tarmoq kasaba uyushmalari vakillari, shuningdek, onlayn tarzda hududlardagi mutasaddilar ishtirok etdilar.<\/p>\n

Tadbirda ta’kidlaganidek, Prezidentimiz tashabbuslari bilan mamlakatimizda barcha jabhalarda bo\u2018lganidek, ijtimoiy-iqtisodiy va mehnat munosabatlari sohalarida ham ko\u2018plab muhim o\u2018zgarishlar va tub islohotlar amalga oshirilmoqda. Xususan, yangi tahrirda qabul qilingan O\u2018zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi asosida qonunosti hujjatlarini mazkur kodeksga moslash maqsadida ko\u2018plab normativ-huquqiy hujjatlar qaytadan ko\u2018rib chiqilib, tegishli o\u2018zgartirish va qo\u2018shimchalar bilan qabul qilindi, ayrim normalar bo\u2018yicha yangi hujjatlar qabul qilindi. Shuningdek, 2024 yilning o\u2018zida Xalqaro mehnat tashkilotining 5 ta Konvensiyasi ratifikasiya qilindi. Jamoa kelishuvlarini xabardor qilish tartibida ro\u2018yxatga olish, Alohida hollar uchun xodimlarning o\u2018rtacha ish haqini hisoblab chiqarishning o\u2018ziga xos xususiyatlari, Ijodiy ta’tillar berish tartibi to\u2018g\u2018risidagi Nizomlar, Alohida xususiyatga ega bo\u2018lgan ishlardagi qisqartirilgan ish kuni belgilanadigan xodimlar ro\u2018yxati, Masofadan turib ishlovchi xodim bilan yozma mehnat shartnomasining namunaviy shakli, O\u2018ta zararli va o\u2018ta xavfli mehnat sharoitlaridagi ishlarda band bo\u2018lgan xodimlar uchun ish vaqtining cheklangan davomiyligi, Xodim va yakka tartibdagi tadbirkor o\u2018rtasidagi yozma mehnat shartnomasining namunaviy shakli, Uy ishchisi bilan tuziladigan mehnat shartnomasining namunaviy shakli kabi normativ-huquqiy hujjatlar tasdiqlandi.
\nMa’lumki, so\u2018nggi 7-8 yil davomida muhtaram Prezidentimiz tomonidan mamlakatimizda inson qadrini ulug\u2018lashga qaratilgan keng ko\u2018lamli va tizimli islohotlar amalga oshirib kelinmoqda. Mazkur jarayonlarda O\u2018zbekiston kasaba uyushmalari ham faol ishtirok etmoqda. Amalga oshirilayotgan sa’y-harakatlar natijasida kasaba uyushmalari va ish beruvchilar o\u2018rtasidagi ijtimoiy sheriklik yangi bosqichga ko\u2018tarildi. Kasaba uyushmalarining xodimlar mehnat huquqlarini himoyalash, mehnat qonunchiligini takomillashtirish va Xalqaro mehnat tashkiloti konvensiyalarini ratifikasiya qilishda hamkorlik yo\u2018nalishlaridagi faoliyati sezilarli darajada oshdi.<\/p>\n

O\u2018zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi ijtimoiy muloqot va ijtimoiy sheriklikni rivojlantirish, mazkur yo\u2018nalishda mutasaddi davlat va nodavlat tashkilotlar bilan hamkorlikni yanada kengaytirish maqsadida Ijtimoiy-mehnat masalalari bo\u2018yicha uch tomonlama komissiya ishida faol ishtirok etib kelmoqda.<\/p>\n

Bugungi kunda O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Kasaba uyushmalari Federatsiyasi va Ish beruvchilar Konfederatsiyasi o\u2018rtasida ijtimoiy-iqtisodiy masalalar bo\u2018yicha 2023-2025 yillarga mo\u2018ljallangan Bosh jamoa kelishuvi amal qilmoqda. Mazkur hujjat asosida Qoraqalpog\u2018iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri miqyosida 14 ta hududiy jamoa kelishuvi, tarmoqlarda respublika miqyosida 103 ta tarmoq jamoa kelishuvi, bevosita korxona va tashkilotlarda 118 mingta jamoa shartnomasi qabul qilingan bo\u2018lib, ular orqali mehnatkashlar manfaatlari himoya qilib kelinmoqda. Xususan, qator tarmoqlarda jamoa shartnomasi ish haqi miqdorini oshirishning samarali vositasiga aylangan. Jumladan, respublika bo\u2018yicha 24 mingdan ortiq korxona va tashkilotda Jamoa shartnomalari asosida yagona tarif setkasida belgilangan razryadlar koeffisienti ko\u2018tarilgan bo\u2018lib, bu orqali 1 mln. nafardan ortiq xodimning ish haqi oshirilishiga erishildi.<\/p>\n

Tuzilgan jamoa shartnomalarining barchasida xodim bilan mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga ko\u2018ra bekor qilishdan avval albatta kasaba uyushma qo\u2018mitasining roziligini olish talabi kiritilgan. Jamoa shartnomalariga kiritish orqali ish vaqti va dam olish vaqtini tartibga solish borasida aksariyat korxona va tashkilotlarda asosiy uzaytirilgan va qo\u2018shimcha ta’tillar o\u2018rnatilgan. Natijada har yili 2,5 mln. nafardan ziyod xodim asosiy uzaytirilgan, 3,5 mln. nafardan ortiq xodim esa yillik qo\u2018shimcha ta’tillardan foydalanmoqda.
\n2024 yilda kasaba uyushmalari inspeksiyalari tomonidan 4 ming 397 ta tashkilotda jamoatchilik nazoratini amalga oshirish hamda kelib tushgan 6 ming 105 ta murojaatni ko\u2018rib chiqish natijalariga ko\u2018ra jami 106 ming 19 nafar shaxsning huquqlari tiklanib, xodimlar foydasiga 108 mlrd. 533 mln. so\u2018mdan ortiq mablag\u2018 undirib berildi. Shuningdek, Kasaba uyushmalari inspektorlari sudlarda va mehnat nizolarini ko\u2018rib chiquvchi boshqa organlarda xodimlarning ijtimoiy-iqtisodiy huquq va manfaatlarini himoya qilish maqsadida 1 ming 292 marta vakil sifatida ishtirok etdilar.<\/p>\n

Kasaba uyushma faollari 2024 yilning 9 oyi davomida jami 10 ming 385 ta korxona va tashkilotda mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdoriga rioya etilishi yuzasidan jamoatchilik monitoringini amalga oshirdilar. Shuningdek, kasaba uyushmalari tomonidan 10 ming 81 ta korxona, tashkilot va muassasada qariyb 1 mln. 73 ming nafar xodimga to\u2018lanayotgan ish haqi ularning malaka darajasiga muvofiqligi bo\u2018yicha monitoringlar o\u2018tkazildi. O\u2018rganishlar natijasida 4 ta holatda 4 nafar xodimga ish haqi ularning malaka darajasiga muvofiq to\u2018lanmaganligi aniqlanib, ular foydasiga 12 million so\u2018mdan ortiq mablag\u2018 to\u2018lab berilishiga erishildi. Homilodorlik va tug\u2018ish nafaqalarini to\u2018lash hamda homilador ayollar mehnat huquqlarini ta’minlash borasida amalga oshirilgan jamoatchilik nazorati natijasida sog\u2018liqni saqlash tarmog\u2018ida mehnat qilayotgan 6 nafar xodimga nisbatan qonun talablari buzilganligi aniqlanib, ularning huquqlari tiklandi.<\/p>\n

\u201cYoshlar va biznesni qo\u2018llab-quvvatlash yili\u201d dasturi doirasida jamoa shartnomalari va kelishuvlari orqali 2024 yilning yanvar’-noyabr’ oylarida 216 ming 18 nafar fuqaro va 81 ming 272 ta oilaga 252,5 mlrd. so\u2018mdan ortiq ijtimoiy ko\u2018mak ko\u2018rsatildi.
\nDavra suhbatida ta’kidlanginidek, mehnatkashlarning keng qatlamlari tomonidan ancha yillardan beri ko\u2018tarib kelinayotgan qator muammolarning oxirgi yillarda o\u2018z yechimini topgani Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan amalga oshirilayotgan tub islohotlarning amaliy natijasidir. Masalan, avvallari ish haqini o\u2018z vaqtida to\u2018lash, banklardan ish haqi uchun naqd pul olish, plastik kartochka va naqd puldagi iste’mol narxlari orasidagi farq, ishlarning texnologik turlari bo\u2018yicha va tuman koeffisientlarini o\u2018rnatish, ishlayotgan pensionerlarga pensiyani to\u2018liq miqdorda to\u2018lash borasida muammolar mavjud bo\u2018lib, hal qilinmay kelinar edi. Davlatimiz rahbari tashabbuslari bilan ijtimoiy-mehnat munosabatlari sohasida amalga oshirilgan ulkan o\u2018zgarish va islohotlar natijasida ushbu mammolarga bartaraf etildi va mehnatkashlar manfaatlari samarali himoya qilib kelinmoqda.<\/p>\n

Kasaba uyushmalari mazkur yo\u2018nalishlardagi ishlarga munosib hissa qo\u2018shish maqsadida mehnatkashlarning takliflari asosida joylarda ijtimoiy mehnat munosabatlari sohasida yuzaga kelayotgan savollarni hamkor tashkilotlar, tegishli vazirlik va idoralarning hududiy boshqarmalari ishtirokida muhokama etishi natijasida 100 dan ortiq masalalarning hal etilishiga erishildi. Hududlarda o\u2018tkazilgan ana shunday ochiq muloqotlarda mehnatkashlar tomonidan o\u2018rtaga tashlangan, ammo Respublika darajasida hal etilishi lozim bo\u2018lgan masalalar Kasaba uyushmalari Federatsiyasi tomonidan tashkil etilgan \u201cMehnat sohasidagi muhim ahamiyatga molik masalalar\u201d mavzuidagi Davra suhbatida tegishli vazirlik va idoralar mutasaddilari e’tiboriga havola etildi va ularni hal etish yuzasidan muhokamalar o\u2018tkazildi. Yangi taxrirdagi Mehnat kodeksini amaliyotda qo\u2018llash, xodimlarning ijtimoiy himoyasini ta’minlash, mehnatni muhofaza qilish, ish o\u2018rinlarini shahodatdan o\u2018tkazish, xodimlarga beriladigan kafolatlar hamda joylarda ko\u2018tarilgan qator boshqa masalalar shular jumlasidandir.<\/p>\n

Davra suhbatida Kasaba uyushmalari faollari tomonidan mehnatni muhofaza qilish, ish o\u2018rinlarini attestasiyadan o\u2018tkazish, xodimlarni maxsus kiyim va shaxsiy himoya vositalari bilan ta’minlash, xodimlarning mehnat huquqlariga rioya etilishi, tadbirkorlik hamda hunarmandlik faoliyati bilan shug\u2018ullanuvchilar uchun imtiyozli kredit olish, xodimlarga mehnat ta’tili kunlarini va to\u2018lanadigan haqni to\u2018g\u2018ri hisoblash, ish xususiyati smena yoki navbatchilik bilan bog\u2018liq bo\u2018lgan xodimlarning mehnatiga haq to\u2018lash va boshqa masalalarga oid ko\u2018tarilgan savollarga vazirlik va idoralar vakillari tomonidan aniq va batafsil javoblar berildi.<\/p>\n

Jamoatchilik eshituvi shaklida o\u2018tkazilgan Davra suhbatida O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan 2025 yilning \u201cAtrof-muhitni asrash va \u201cyashil\u201d iqtisodiyot yili\u201d deb e’lon qilingani munosabati bilan mehnat xavfsizligi va gigienasi sohasidagi dolzarb vazifalar belgilab olindi. Shuningdek, mehnat sohasida kelgusi yilda amalga oshirilishi ko\u2018zda tutilgan qator ijobiy o\u2018zgarishlar to\u2018g\u2018risida axborot berildi. Byudjet tashkilotlarida ish haqi, ijtimoiy himoya hamda mehnat muhofazasi ishlarini moliyalashtirish, bandlik va mehnat munosabatlarini yanada takomillashtirish bo\u2018yicha amalga oshirilgan qulayliklar, ishlayotgan xodimlarning salomatligini muhofaza qilish borasida olib borilayotgan ishlar to\u2018g\u2018risida fikr almashildi. Mehnatkashlarning ijtimoiy himoyasini kuchaytirish, mehnatga haq to\u2018lash sohasida qarzdorlikka yo\u2018l qo\u2018ymaslik choralarini ko\u2018rish kabi masalalarga e’tiborni yanada kuchaytirish zarurligi alohida ta’kidlandi.<\/p>\n

Kelgusida ushbu yo\u2018nalishlardagi masalalarni davlat organlari va kasaba uyushmalarining hamkorligida hal etish borasida tashkiliy chora-tadbirlar ko\u2018rilishi maqsadga muvofiq ekanligi xususida kelishib olindi.<\/p>\n

Muhabbat O\u2018rmonbekova<\/strong><\/p>\n

O\u2018zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi Matbuot xizmati rahbari<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

19.12.2024. O\u2018zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi tomonidan dolzarb ijtimoiy-iqtisodiy masalalarni muhokama qilish maqsadida Hukumat, vazirliklar, idoralar, ish beruvchilar vakillari hamda kasaba uyushmalari faollari bilan bevosita ochiq muloqot va jamoatchilik eshituvi shaklida \u201cMehnat sohasidagi muhim ahamiyatga molik masalalar\u201d mavzuidagi Davra suhbati o\u2018tkazildi. \u201cKasaba uyushmalari to\u2018g\u2018risida\u201dgi Qonunning 41-moddasiga asosan tashkil etilgan mazkur tadbirda O\u2018zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27,24],"tags":[],"class_list":["post-22444","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zashhita-socialno-ekonomicheskix-interesov","category-novosti-v-slajdere"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22444"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22444\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22474,"href":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22444\/revisions\/22474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kasaba.uz\/oz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}