Click to listen highlighted text!

Инсонга наф келтириш - олий бахт!

(+99871)

252-21-18

Манзил: 100165, Тошкент ш., Бухоро куч., 24 Регламент

Касаба уюшмалари Федерациясида “Миллий мониторинг ўтказиш тўғрисида” мавзуига бағишланган брифинг ташкил этилди

18.09.2019. Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерациясида “2019 йилги пахта йиғим-терими мавсумида теримчилар учун шарт-шароит яратиш, мавсум давомида болалар меҳнати ва мажбурий меҳнатдан фойдаланмаслик юзасидан Миллий мониторингни ташкил қилиш борасида олиб борилаётган ишлар” мавзуида Брифинг ўтказилди.

Брифингда таъкидланганидек, Ўзбекистон Републикаси Президенти бошчилигида олиб борилаётган саъй-ҳаракатлар натижасида юртимизда болалар меҳнатига бутунлай барҳам берилди, мажбурий меҳнатни йўқ қилишга қаратилган муҳим қарорлар қабул қилинди, уларнинг ижроси юзасидан амалий ишлар олиб борилмоқда.

Бир неча йилдан буён пахта йиғим-терими мавсумида теримчилар учун шарт-шароит яратилишини назорат қилиш, болалар меҳнати ва мажбурий меҳнатдан фойдаланмаслик юзасидан Миллий мониторинг ўтказиб келинмоқда.

Брифингда жорий йилда ҳам мазкур мониторингни ўтказиш режалаштирилгани, у          25 сентябрдан 31 октябргача давом этиши ҳамда бу йилги Миллий мониторинг Ўзбекистон Республикаси Президенти Фармони билан ташкил этилган Одам савдосига ва мажбурий меҳнатга қарши курашиш миллий комиссияси билан ҳамкорликда ўтказилиши тўғрисида батафсил маълумот берилди.

Хусусан, мониторингга тармоқ ва ҳудудий касаба уюшмалари, Хотин-қизлар қўмитаси, Савдо-саноат палатаси, Ёшлар иттифоқи ва жойлардаги нодавлат нотижорат ташкилотлар вакиллари, шунингдек маҳаллий ҳуқуқ ҳимоячилари ҳам жалб этилиши билдирилди. Шунингдек Миллий мониторингда АҚШ, Европа давлатлари ва бир қатор халқаро касаба уюшмалари марказлари вакилларининг иштирок этиши ҳам кутилаётгани таъкидланди.

Мониторингни ўтказишдан асосий мақсад – пахта йиғим-терими мавсумида теримчилар учун шарт-шароит яратилганини баҳолаш, пахта йиғим-терими ишларида 18 ёшга тўлмаган шахсларнинг, ўқувчи ва талабаларнинг, бюджет ташкилотлари ходимларининг мажбурий меҳнатидан фойдаланишга йўл қўйилмаслиги юзасидан жамоатчилик назоратини амалга ошириш, аниқланган камчиликларни жойида бартараф этиш чораларини кўриш.

Мониторингни сифатли ўтказиш мақсадида Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси томонидан ҳудудий мониторинг гуруҳлари тузилиб, улар таркибига касаба уюшмалари ташкилотлари ҳудудий Бирлашмалари ходимлари, тармоқ касаба уюшмалари Республика кенгашларининг раҳбар ва масъул ходимлари, шунингдек, келишилган ҳолда, Одам савдосига ва мажбурий меҳнатга қарши курашиш ҳудудий комиссиялари, Хотин-қизлар қўмитаси, Савдо-саноат палатаси, Ёшлар иттифоқи, Ўзбекистон нодавлат нотижорат ташкилотлари миллий ассоциациясининг жойлардаги аъзо ташкилотлари вакиллари киритилди. Шунингдек, “Миллий мониторингни ўтказиш услубиёти”,  “Мониторингда интервью олиш саволномаси”, “Пахта йиғим терими иштирокчилари учун яратилган шарт-шароитларни баҳолаш бўйича саволнома” ишлаб чиқилди.

Мониторинг гуруҳлари раҳбарлари касаба уюшмалари Федерацияси томонидан интернет тармоғига уланган планшетлар билан таъминланади ҳамда зарурий ташкилий-техник кўмак кўрсатиб борилади.

Ўрганиш жараёнида пахта тераётган вояга етмаган шахслар аниқланса, уларни зудлик билан даладан олиб чиқиш ва ўқув даргоҳига ёки уйига қайтариш чоралари кўрилади. Бу ҳақда Акт (Далолатнома) тузилади ва меҳнат инспекциясига айбдор шахсларга нисбатан чора кўриш учун юборилади.

Мажбурий меҳнатдан фойдаланиш холатлари аниқланган ҳолда ҳам зудлик билан Акт (Далолатнома) тузилади ҳамда меҳнат инспекцияси чақирилиб, уларни иш жойларига қайтариш чоралари кўрилади. Шу билан бирга мазкур вазиятни ўрганиш учун ҳудудий “Қайта алоқа механизми” (МОС) вакилларига ҳам хабар берилади. Эслатиб ўтиш жоизки, ходимларнинг меҳнат ҳуқуқлари бузилишини олдини олишга қаратилган Қайта алоқа механизми (МОС) Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси тизимида ташкил этилган бўлиб, мавсум давомида узлуксиз равишда кечаю кундуз ишлайди, бунда 1092 қисқа рақамли “Ишонч телефонлари”, интернет сайтлар, телеграмм ижтимоий тармоғи имкониятларидан кенг фойдаланилади.

Миллий мониторинг даврида ўрганиш натижаларини ошкор этмаслик тамойилига амал қилинади ва мониторинг якунлари декабрь ойида Халқаро меҳнат ташкилоти билан биргаликда ўтказиладиган Давра суҳбатида батафсил эълон қилинади. (Ўзбекистон Республикасининг “Бола ҳуқуқлари тўғрисида”ги ва “Шахсий маълумотлар тўғрисида”ги Қонунлари ҳамда Халқаро меҳнат ташкилоти билан келишилган “Мониторинг услубиёти” талабларига мувофиқ ошкор этмаслик тамойилига амал илинади).

Алоҳида таъкидлаш зарурки:

– корхона, ташкилот ва муассасалар ходимларидан ҳеч кимни меҳнат шартномасини бекор қилиш ёки интизомий жазо бериш таҳдиди остида пахта йиғим-теримига жалб этиш мумкин эмас;

– ҳеч бир корхона, ташкилот, муассаса раҳбари ходимларни пахта йиғим-теримига юбориш тўғрисида буйруқ чиқариши мумкин эмас;

– меҳнаткашлар, тадбиркорлар, деҳқон бозорларида савдо-сотиқ билан шуғулланувчилар, маҳаллаларда истиқомат қилувчи фуқаролардан пахта йиғим-терими учун пул маблағлари йиғиш қатъиян тақиқланади;

– терилган пахтанинг ҳар бир килограмми учун тўланадиган терим пуллари ҳар беш кунда, теримчилар хоҳишига кўра зарурат туғилганда – ҳар куни тўланиши лозим.

Бюджет ташкилотлари ходимларини, ўқувчи ва талабаларни, умуман, фуқароларни пахта йиғим-терими ишларига мажбуран жалб қилиш ёки бундай ишларни бошқалар бажаргани учун пул йиғиш ҳолатлари рўй берганда ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига ёки касаба уюшмаларининг 10-92 рақамли “Ишонч телефони”га  хабар беришилиши зарур. Шунингдек, мажбурий меҳнат қалтисликларини келтириб чиқарувчи бошқа аломатлар, яъни фуқаронинг заифлигини суистеъмол қилиш, алдов, ҳужжатларни олиб қўйиш, иш ҳақини тўламаслик, хавфли меҳнат шароитларида ишлатиш, иш вақти меъёрларига риоя қилмаслик каби ҳолатларда ҳам юқоридаги “Ишонч телефони”га мурожаат қилишингиз мумкин. 

Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Матбуот хизмати  

Click to listen highlighted text!